Các plasmid và sự truyền DNA ở vi khuẩn
Plasmid là những phân tử DNA mạch vòng có khả năng tái bản độc lập và có kích thước 0,05- 10% kích thước của nhiễm sắc thể vi khuẩn. Chúng có ở nhiều loài vi khuẩn và thường không quan trọng đối với sự sinh trưởng của tế bào. Plasmid rất đa dạng về gene và nhiều gene của chúng không có trong nhiễm sắc thể vi khuẩn và bằng nhiều cách, chúng có thể có được các gene của vi khuẩn. Sự tồn tại của plasmid được chứng minh bằng kiểu hình mà tế bào mang chúng thể hiện. Ví dụ, plasmid mang allele tetr sẽ làm cho vi khuẩn kháng với tetracyclin .
Plasmid dựa vào các enzyme tái bản DNA của tế bào chủ để tái bản, nhưng sự khởi đầu lại do các gene của plasmid kiểm soát. Do vậy số bản sao của chúng có thể khác nhau. Plasmid tái bản mạnh có thể tạo ra 50 bản sao trong một tế bào, trong khi các plasmid khác chỉ cho 1 hoặc 2 bản sao.
Có nhiều loại plasmid ở E. coli. Các plasmid đã được nghiên cứu kỹ là plasmid R, Col và F. Plasmid R gọi là các plasmid kháng thuốc vì chúng có mang các gene kháng với một hay nhiều loại kháng sinh (Hình 6.8). Plasmid Col có khả năng tổng hợp colicin - các protein có thể giết chết các vi khuẩn họ hàng không mang plasmid Col.
Hình 1 Các plasmid của vi khuẩn: pSC101 (trái), plasmid siêu xoắn (giữa), và pBR322 - một vector tạo dòng được dùng trong DNA sequencing - với vị trí của khởi điểm tái bản (ori), các gene kháng AmpR và TetR và một số vị trí của các enzyme cắt giới hạn (xem chương 8).
Plasmid F (F = fertility), còn gọi là các plasmid giới tính hay nhân tố F có kích thước ~94.500 cặp base (xấp xỉ 1/50 chiều dài của nhiễm sắc thể vi khuẩn), rất được quan tâm vì chúng chứa các gene truyền và xác định tính hữu thụ của vi khuẩn. Nhân tố F có chứa các gene quy định sự hình thành các lông giới tính (pili) mảnh, mềm và có thể rất dài trên mặt tế bào gọi là lông F. Các gene khác trong nhân tố F chuyên trách việc hình thành cầu tiếp hợp nối các tế bào cho và nhận để nhân tố F có thể chuyển qua. F là plasmid tái bản yếu, và một tế bào F+ điển hình mang 1 hoặc 2 bản sao của nhân tố F. Phần tử di truyền F+ này tồn tại ngoài nhiễm sắc thể nên còn gọi là episome.
Nhân tố F được truyền từ tế bào F+ sang F- trong quá trình tiếp hợp và xảy ra đồng thời với việc tái bản plasmid. Sự tiếp xúc giữa F+ và F là tín hiệu bắt đầu cho việc tái bản nhân tố F và chỉ một sợi đơn thẳng được truyền sang tế bào thể nhận (Hình 6.6). Quá trình tổng hợp DNA xảy ra đồng thời ở cả hai tế bào cho và nhận để tạo ra DNA sợi kép dạng vòng. Sau đó cả hai tế bào đều chứa nhân tố F và có thể thực hiện chức năng như là tế bào thể cho .
| Comments |
|
3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."
| < Lùi | Tiếp > |
|---|
- Nấm men (Yeas)
- Xạ khuẩn (Actinomycetes)
- Đặc điểm cấu tạo tế bào vi khuẩn
- Virus
- Đặc điểm chung của Vi sinh vật
- Phân tích di truyền trong chu trình cận hữu tính (tái tổ hợp trong nguyên phân)
- Đại cương về di truyền ở một số vi tảo thông dụng
- Tải nạp (Transduction)
- Lập bản đồ với E. coli: các plasmid F' và trắc nghiệm cis-trans
- Sự xen plasmid F vào trong nhiễm sắc thể vật chủ
- Cơ chế tiếp hợp ở V i khuẩn
- Định nghĩa, thí nghiệm và đặc điểm chung của tiếp hợp ở Vi khuẩn
- Cơ chế phân tử của biến nạp ở Vi khuẩn
- Kiểu hình và kiểu gene của vi khuẩn
- Các thể đột biến của vi khuẩn
- Đặc điểm sinh trưởng của Vi khuẩn trong môi trường nuôi cấy
- Viroid
- Các virus gây ung thư, HIV/AIDS …
- Các virus động vật
- Các virus thực vật
