Thư viện sinh học

Tuesday, May 22nd

Last update09:20:02 PM GMT

Hô hấp là khâu trung tâm của quá trình trao đổi chất trong tế bào thực vật

Hô hấp là trung tâm liên kết sự trao đổi chất cacbohidrat, prôtêin và chất béo. Trong quá trình ôxi hóa nguyên liệu của hô hấp sẽ tạo nên những sản phẩm trung gian. Chính những hợp chất này là sợi dây liên kết các mặt khác nhau của quá trình trao đổi chất, là những tiền thân cho quá trình sinh tổng hợp, là những chất bị cuốn hút vào các vòng trao đổi chất khác của tế bào.

Hô hấp đóng vai trò quan trọng trong việc liên kết các quá trình trao đổi cacbohdrat và các chất nitơ. Về mặt này thì các xêtô axit được hình thành trong giai đoạn đường phân và chu trình Crebs chiếm một vị trí đặc biệt. Các xêtô axit này (axit pyruvic, axit xêtôglutamic, axit ôxalôaxêtic) khi được amin hóa sẽ biến đổi thành những axit amin tương ứng (alanin, axit glutamin, axit asparaginic) đóng vai trò trung tâm trong quá trình tổng hợp cũng như trao đổi các axit min và các chất prôtêin.

Trong quá trình ôxi hóa đã tạo nên những chất tiền thân cho việc sinh tổng hợp vòng thơm. Chẳng hạn như axit phôtphoenolpyruvic được tạo nên trong quá trình đường phân và eritrozơ-4-phôtphat được tạo nên trong con đường pentozơ phôtphat là những chất tiền thân đó. Các chất này khi bị ngưng kết sẽ tạo nên các axit sikimic. Từ axit này sẽ hình thành hàng loạt các chất thơm khác, ví dụ như các axit amin phêninalanin, tirôzin, triptôphan và vòng của phênol, antôxian.

Hô hấp còn là khâu liên kết sự trao đổi cacbohiđrat và các chất béo. Trong quá trình đường phân tạo ra anđehit-3-phôtphoglixêric là chất cần cho tổng hợp glixêrin tham gia vào thành phần của chất béo. Axit pyruvic, sản phẩm vuối cùng của con đường đường phân, qua quá trình đêcacboxyl hóa oxi sẽ tạo ra axêtyl –CoA là nguyên liệu xây dựng cơ bản trong tổng hợp các axit béo và stêrol.

Thông qua con đường oxi hóa pentozophotphat sẽ tạo nên các pentozo cần cho tổng hợp các axit nuclêic các enzim flavin cũng như các cấu phần của hệ ađênin. Ngoài ra con đường pentozôphôtphat còn tạo ra đường ribulôzơ trở thành chất nhận CO₂ trong quá trình quang hợp. Con đường pentozôphôtphat và chu trình Canvin trong quang hợp giống nhau không những ở sản phẩm trung gian mà còn ở hệ enzim xúc tác chúng.

Như vậy, hô hấp không đơn thuần là một quá trình dị hóa. Trong mức độ nào đó hô hấp là một quá trình đồng hóa, một quá trình đã tạo nên những sản phẩm khác nhau cần thiết cho việc sinh tổng hợp những thành phần quan trong nhất của sinh chất.

Tóm tắt:

- Đường phân, Crebs:

Axit xêtô –(amin hóa)→ axit amin

Axit phôtphoenolpyruvic; eritrozơ-4-phôtpha –(ngưng kết)→ axit sikimic → chất thơm

Anđehit-3-phôtphoglixêric → glixêrin → chất béo

A.pyruvic –(đecacboxyl hóa)→ axetyl-CoA → axit béo; stêrol

Pentôzơ → nuclêic

Theo Vũ Văn Vụ - SLHTV

Comments

Viết nhận xét mới

Tìm kiếm