Thư viện sinh học

Tuesday, May 22nd

Last update09:20:02 PM GMT

Tiêu hóa ở động vật nhai lại

dong-vat-nhai-lai Động vật nhai lại như trâu bò, dê, cừu lấy thức ăn (cỏ) và nhai qua loa, sau đó nuốt thức ăn vào dạ cỏ. Khi nghỉ ngơi, chúng ợ thức ăn từ dạ cỏ lên miệng và nhai lại rất kĩ. Động vật nhai lại có hệ tiêu hóa thích nghi với thức ăn là cỏ.

Tiêu hóa thức ăn ở miệng

Hàm răng của động vật nhai lại phù hợp với việc bứt cỏ và nghiền thức ăn. Ở trâu, hàm trên có tấm sừng thay cho răng cửa và răng nanh, răng cạnh hàm và răng hàm. Hàm dưới có răng cửa và răng nanh giống nhau có tác dụng tì cỏ vào tấm sừng hàm trên. Giữa răng cửa, răng nanh với răng cạnh hàm, răng hàm có các gờ nổi trên bề mặt răng, nhờ đó mà khi hàm chuyển động cỏ bị nghiền nát.

Khớp hàm cùng với cơ cắn và cơ bướm lớn tạo ra các chuyển động sang hai bên có tác dụng trong nhai, nghiền nát cỏ.

Tiêu hóa thức ăn ở dạ dày và ở ruột

Dạ dày của động vật nhai lại phân hóa thành 4 ngăn: dạ cỏ, dạ tổ ong, dạ lá sách, dạ múi khế. Dạ múi khế là dạ dày chính thức, ba ngăn còn lại là do thực quản phát triển thành.

Dạ cỏ là nơi chứa cỏ. Tại đây cỏ được làm ấm, làm ẩm, làm mềm và được hệ vi sinh vật sống cộng sinh tiêu hóa. Hệ vi sinh vật trong dạ cỏ tiết ra enzim tiêu hóa các chất dinh dưỡng có trong cỏ. Đặc biệt là các vi khuẩn trong dạ có tiết ra enzim xenlulaza phân giải xenlulozơ thành các axit hữu cơ (axit axêtic, axit butilic ...).

Từ dạ cỏ thức ăn chuyển sang dạ tổ ong theo từng búi nhỏ và được ợ lên miệng để nhai lại khi động vật nghỉ ngơi. Cỏ được nhai lại rất kĩ và được nghiền nhỏ với nhiều nước bọt. Thức ăn sau khi nhai lại được đưa xuống dạ lá sách. Dạ lá sách hấp thụ bớt nước và chuyển thức ăn xuống dạ múi khế.

Quá trình tiêu hóa thức ăn ở dạ múi khế và ở ruột non giống như ở người.

Vi sinh vật có trong thức ăn từ dạ cỏ xuống là nguồn bổ sung prôtêin quan trọng cho nhu cầu của động vật.

Ruột của động vật ăn thực vật rất dài (có thể dài vài chục mét) tạo điều kiện cho quá trình tiêu hóa và hấp thụ thức ăn hiệu quả cao. Ruột dài thích nghi với thức ăn thực vật nghèo chất dinh dưỡng và khó tiêu hóa.

Manh tràng của động vật nhai lại rất phát triển và có hệ vi sinh vật sống cộng sinh. Các chất dinh dưỡng đơn giản tạo ra trong ruột tịt được tế bào niêm mạc ruột tịt hấp thụ.

Ở động vật nhai lại, nhu cầu cung cấp prôtêin từ thức ăn thấp hơn với các động vật khác. Nhu cầu prôtêin thấp là do có nguồn prôtêin do vi sinh vật cung cấp, mặt khác động vật nhai lại tận dụng triệt để nguồn nitơ trong urê. Urê đi theo đường máu vào tuyến nước bọt. Urê trong nước bọt lại được vi sinh vật trong dạ dày sử dụng để tổng hợp các hợp chất chứa nitơ mà chủ yếu là prôtêin, cung cấp cho cơ thể động vật.

Theo SLHĐV

Comments

Viết nhận xét mới

Tìm kiếm