Saturday, Apr 19th

Last update11:16:32 PM GMT

Thuviensinhhoc.com

Sự hình thành và phát triển của phôi, nhau và thai

Email In
Chỉ mục bài viết
Sự hình thành và phát triển của phôi, nhau và thai
Phát triển phôi
Quá trình mang thai

II. Phát triển phôi ở giai đoạn đầu (Hình 4)

1.    Sự phân chia – Sự phân chia nguyên phân của hợp tử không có sự gia tăng về kích thước.

         •           Nguồn dinh dưỡng đầu tiên lấy từ tế bào chất và sau đó là dịch tiết của ống dẫn trứng và tử cung được gọi là sữa tử cung.

         •           Sau quá trình phân chia thứ nhất, những tế bào đó được coi như là phôi bào.

        •          Khi hợp tử đạt đến giai đoan 8 đến 16 tế bào thì được gọi là phôi tang (morula).

    2.    Sự hình thành túi phôi  (Blastocyst)

         •           Phôi bắt đầu phát triển theo hai dạng riêng biệt  
Khối tế bào bên trong sẽ phát triển thành phôi thực sự. 
Lá nuôi phôi (Trophoblast) sẽ hình thành nên màng đệm (nhung) và nhau thai

         •           Sự phát triển của túi phôi do sự gia tăng số lượng tế bào và dịch tiết.

           •           Dẫn đến sự hình thành khoang phôi (blastocoele) – khoang chứa đầy dịch (fluid-filled cavity).

         •           Nở phôi (hatching blastocyst) – sự thải xuất của túi phôi từ màng trong suốt và ngày 8 đến 11 của thai kỳ.

Hình 4. Sự phát triển của phôi trước khi làm tổ trong màng trong suốt. Nhân của tế bào trứng và tinh trùng cùng với thể cực thứ nhất và thứ hai có mặt trong tế bào trứng. Sự đồng nhất của tiền nhân tinh trùng và tế bào trứng trở thành nhân lưỡng bội và hình thành nên hợp giao tử. Phôi đơn bào (hợp tử) trải qua quá trình phân chia (phân chia nguyên phân) hình thành nên hai tế bào, được gọi là phôi bào (blastomeres). Quá trình phân chia nguyên phân tiếp tục cho tới khi phôi tang (morula) được hình thành. Phôi tang sẽ phát triển thành túi phôi (blastocyst) cấu thành bởi những tế bào trong (inner cell mass -ICM)), khoang phôi (blastocoele cavity) và lá nuôi phôi (trophoblast). Cuối cùng, túi phối phát triền nhanh và thoát ra khỏi màng trong suốt (nở túi phôi) .

3.         Sự biệt hóa (Differentiation) –Là giai đoạn mà phôi hình thành nên các lớp mô đặc trưng, từ đó hình thành nên các màng ngoại phôi và cơ quan trong cơ thể.(Hình 5 và 6).

 

Ngoại bì

Hệ thống trung ương thần kinh

Tuyến mồ hôi

 

Cơ quan cảm giác

Tóc và da

 

Tuyến vú

Móng

Trung bì

Hệ tuần hoàn

Cơ quan sinh sản

 

Xương

Cật

 

Đường niệu

Nội bì

Hệ tiêu hóa

Lách

 

Gan

Tuyến giáp

 

Phổi

Các tuyến khác

 

Hình 5. Sự phát triển màng thai ở động vật có vú. Trình tự được giới thiệu sau xảy ra ở ngày 10 đến 20 sau khi rụng trứng. A) Nội bì nguyên thủy hình thành phía dưới khối nội bào và bắt đầu phát triển hướng xuống (theo mũi tên). B) Khi nội bào nguyên thủy phát triển, phần bụng của khối nội bào lộn từ trong ra hình thành nên túi noãn hoàng. C) Nội bào nguyên thủy mới hình thành sẽ đồng nhất với lá nuôi phôi tạo ra lớp màng kép gọi là màng đệm (màng nhung). D) Túi noãn hoàng thoái hóa và túi niệu được mở rộng. Màng nhung bao quanh lấy phôi (bào thai). E) Khi gờ trước của màng nhung đồng nhất, một túi hoàn chỉnh được gọi là màng ối bao quanh lấy phối và hình thành nên xoang ối. Túi noãn hoàng sẽ tiếp tục thoái hóa trong khi mà túi niệu lớn dần và tiếp giáp với màng đệm. Màng niệu và màng nhung đồng nhất hình thành nên màng niệu nhung.

Túi noãn hoàng

Cung cấp chất dinh dưỡng cho sự phát triển của phôi

Màng và túi ối (Amnion)

Bảo vệ bào thai không bị tổn thương, bôi trơn đường sinh dục khi đẻ và là nơi chứa nước tiểu và các chất thải khác 

Túi niệu (Allantois)

Đồng nhất với màng đệm (màng đệm ối), mang các mạch máu của dây rốn – là nơi tiếp xúc giữa bào thai và túi niệu. Túi niệu chứa đựng chất dinh dưỡng và chất thải. 

Màng đệm (Chorion)

Gắn liền với tử cung, hấp thu dinh dưỡng từ tử cung, là nơitrao đổi khí giữa mẹ và thai. Sản xuất hormone.

 

Hình 6. Quá trình biệt hóa các loại tế bào của thai

Hình 7. Các màng ngoại phôi