Tuesday, Sep 02nd

Last update07:15:08 PM GMT

Thuviensinhhoc.com

Tiến hóa của hệ tiêu hóa

Email In

Hệ tiêu hoá ở động vật phát triển theo chiều hướng từ đơn giản đến phức tạp và thích nghi với các loại thức ăn khác nhau.

1. Tiêu hoá ở động vật chưa có hệ tiêu hoá

Động vật nguyên sinh là động vật chưa có hệ tiêu hoá:

Cơ thể động vật nguyên sinh cấu tạo từ một tế bào nên lấy thức ăn trực tiếp từ ngoài môi trường thông qua quá trình thực bào. Quá trình tiêu hoá thức ăn ở động vật nguyên sinh mà điển hình là trùng giày diễn ra qua các giai đoạn sau:

- Khi tiếp xúc với thức ăn màng sinh chất lõm sâu vào tạo thành túi thực bào.

- Miệng túi thực bào khép lại, hình thành không bào tiêu hoá chứa thức ăn bên trong.

- Không bào tiêu hoá gắn và dung hợp với các lizôxôm. Các enzim của lizôxôm thuỷ phân các chất dinh dưỡng phức tạp trong thức ăn thành các chất dinh dưỡng đơn giản. Các chất dinh dưỡng đơn giản được hấp thụ từ không bào tiêu hoá vào tế bào chất, cung cấp nguyên liệu và năng lượng cho các hoạt động sống.

Phần thức ăn không được tiêu hoá trong không bào được thải ra khỏi tế bào theo kiểu xuất bào.

Như vậy quá trình tiêu hoá thức ăn ở động vật nguyên sinh là quá trình tiêu hoá hoá học và quá trình này diễn ra bên trong tế bào (tiêu hoá nội bào)

2. Tiêu hoá ở động vật có túi tiêu hoá

Các loài Ruột khoang và Giun dẹp có túi tiêu hoá.

Thuytuc

Thành cơ thể của động vật có túi tiêu hoá mà điển hình là thuỷ tức được cấu tạo từ hai lớp tế bào. Lớp tế bào bên trong tạo thành túi tiêu hoá, lớp tế bào này bao gồm 2 loại tế bào : tế bào tuyến tiết enzim vào xoang túi tiêu hoá và tế bào có roi có khả năng thực bào và tiêu hoá nội bào các mảnh vụn thức ăn.

Túi tiêu hoá có một lỗ thông duy nhất ra bên ngoài. Lỗ thông vừa làm chức năng của miệng, vừa làm chức năng của hậu môn, nghĩa là thức ăn đi qua lỗ thông để vào túi, đồng thời các chất thải cũng đi qua lỗ thông đó ra ngoái.

Khi thức ăn từ miệng vào túi tiêu hoá, tế bào tuyến trên thành túi tiết enzim vào xoang túi tiêu hoá: Thức ăn được các enzim thuỷ phân thành các mảnh nhỏ.

Các mảnh thức ăn này được các tế bào có roi thực bào và tiêu hoá nội bào. Các chất dinh dưỡng đơn giản tạo thành được cơ thể sử dụng.

Như vậy trong túi tiêu hoá thức ăn vừa được tiêu hoá ngoại bào (tiêu hoá bên ngoài tế bào nhờ enzim) vừa được tiêu hoá nội bào (tiêu hoá bên trong tế bào, giống như ở trùng giày).

So với động vật nguyên sinh, động vật có túi tiêu hoá có thể ăn được thức ăn có kích thước lớn hơn.

3. Tiêu hóa ở động vật có ống tiêu hóa

Ống tiêu hóa có ở động vật có xương sống (cá, lưỡng cư, bò sát, chim, thú) và ở nhiều loài động vật không xương sống như giun đốt, côn trùng.

Ongtieuhoacacdv

Hetieuhoanguoi

Ống tiêu hoá cùng với các tuyến tiêu hoá như tuyến nước bọt, tuyến tuỵ, gan tạo thành hệ tiêu hoá. Ống tiêu hoá được chia làm các đoạn chính : miệng, thực quản, dạ dày, ruột non, ruột già. Ống tiêu hoá của chim, giun đốt có thêm diều.

Hệ tiêu hoá dạng ống phân hoá thành các cơ quan khác nhau. Mỗi cơ quan có đặc điểm cấu tạo khác nhau, đảm nhận những chức năng tiêu hoá nhất định, giúp cho quá trình tiêu hoá đạt hiệu quả cao.

Trong ống tiêu hoá, thức ăn được tiêu hoá ngoại bào thông qua quá trình biến đổi cơ học và hoá học thành các dạng đơn giản dễ hấp thụ.

Quá trình tiêu hoá cơ học thức ăn có tác dụng làm nhỏ thức ăn, trộn đều thức ăn với dịch tiêu hoá do vậy làm tăng hiệu quả tác dụng của tiêu hoá hoá học.

Quá trình tiêu hoá hoá học thức ăn nhờ xúc tác của các enzim tiêu hoá. Các enzim xúc tác quá trình thuỷ phân các chất hữu cơ phức tạp trong thức ăn thành các chất hữu cơ đơn giản. Các chất hữu cơ đơn giản chủ yếu được ruột hấp thụ, sau đó đi theo đường máu và bạch huyết đến các tế bào, các cơ quan của cơ thể.

Đình Dương


Hướng dẫn download:
Click vào link → Chờ 5 giây → Click vào SKIP AD >> (Pass nếu có: www.thuviensinhhoc.com)

Hãy click nút Like và G+1 để ủng hộ Thư Viện Sinh Học!