Thursday, Oct 30th

Last update03:13:18 PM GMT

Thuviensinhhoc.com Sinh học tế bào HORMONE

HORMONE

Email In

1. KHÁI NIỆM VỀ HORMONE

Như chúng ta đã biết, các tuyến trong cơ thể được chia làm 2 loại:

- Loại 1 có ống dẫn, chất tiết theo ống dẫn chuyển đến một cơ quan nào đó gọi là tuyến ngoại tiết (tuyến mồ hôi, tuyến tiêu hoá...).

Loại 2 không có ống dẫn, chất tiết từ tế bào tuyến trực tiếp vào máu hoặc bạch huyết đi khắp cơ thể gọi là tuyến nội tiết. Chất hoá học đặc biệt do tuyến nội tiết sinh ra gợi là hormon.

Hormone có tác dụng điều hòa đối với nhiều quá trình chuyển hoá quan trọng trong cơ thể và đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo khả năng tự điều chỉnh của sinh vật Có thể coi hormon là những chất xúc tác sinh học. Nhưng hormon khác enzym ở những điểm sau:

Cấu tạo hoá học của hom lon không nhất thiết chỉ là protein. Trong các hom lon đã biết, một số có bản chất protein hoặc dẫn xuất protein, một số khác có cấu tạo steroit. - Enzym thường tác dụng đặc hiệu trên một phản ứng nhất định, còn hormon đôi khi có thể tác động trên hàng loạt quá trình chuyển hoá hoặc chức phận của nhiều cơ quan khác nhau (ví dụ: tyrosin tuyến giáp, cocticosteroit vỏ thượng thận).

Hormone cũng khác vitamin là được cơ thể sản sinh ra, còn vitamin thì phải được cung cấp từ ngoài vào.

Hoạt động của các tuyến nội tiết đều chịu sự kiểm soát của hệ thần kinh trung ương, đặc biệt là của vỏ não.

2. VAI TRÒ SINH HỌC CỦA HORMON

Hormone là những chất hoá học được tiết ra từ những cơ quan đặc biệt gọi là tuyến nội tiết, hormon có tác dụng kích thích điều khiển các quá trình trao đổi chất ở
cơ thể.

Hầu hết các hormon không có tính đặc trưng cho loài, nghĩa là hon non của loài này cũng có tác dụng với loài khác và cho người, chẳng hạn như hormon insulin của tuyến tụy có thể dùng chung cho nhiều loài. Nhưng một vài loại hormon chỉ có tác dụng riêng cho loài đó, ví dụ như hormon sinh trưởng.

Vai trò sinh học của hormon trong cơ thể rất phong phú và phức tạp. Có thể tóm tắt những vai trò chính của hormon như sau:

- Hormone tham gia điều hoà quá trình sinh trưởng và phát triển của cơ thể. Ví dụ hormon kích thích sự phát triển (STH), hormon kích thích tuyến giáp trạng (TSH) của tuyến yên hoặc hon non tyrosin của tuyến giáp trạng... Sự phát triển bình thường, nhất là về mặt hình dạng, kích thước của cơ thể phụ thuộc vào các hormon này.
- Hormone tham gia điều hoà quá trình trao đổi chất và năng lượng. Quá trình chuyển hoá, dự trữ và biến đổi của vật chất và năng lượng trong cơ thể phụ thuộc rất nhiều vào hormon như hormon STH, tyrosin, glucocorticoit, insulin, glucagon... Các hormon này tạo ra sự cân bằng hài hoà giữa hai quá uuul đồng hoá và dị hoá trong cơ thể.

- Hormone tham gia điều hoà sự cân bằng nội môi của dịch nội bào và ngoại bào. Ví dụ như hormon vasopressin (ADH), hormon ACrP của tuyến yên, các hon non aldosteron và cortízol của miền vỏ tuyến trên thận, calcitonin của tuyến giáp trạng... có vai trò rất quan trọng trong quá trình trao đổi nước, muối khoáng và các thành phần khác, giữ cân bằng nội môi, ổn định áp suất thẩm thấu, duy trì độ pa...

Hormone tham gia điều tiết sự thích nghi của cơ thể với môi trường. Ví dụ hormon tyrosin của tuyến giáp trạng tham gia điều tiết thân nhiệt, hormon adrenal in và noradrenalin của liucll tuỷ tuyến trên thận giúp cơ thể chống lại các stress của môi trường. - Homlone tham gia điều tiết quá rình sinh sản ở động vật. Sự có mặt của các hon non sinh dục đực (androgen) và hon non sinh dục cái (oestrogen) đảm bảo sự phát triển, duy trì giới tính, sự phát triển giao tử, sự thụ tinh, thai nghén, đẻ và nuôi con của động vật.

Mặc dù cấu tạo hoá học và tác dụng sinh lý của hormon đã biết khá tường tận, nhưng cơ chế tác dụng của từng loại hormon còn nhiều điều chưa rõ hiện nay có thể quan niệm một số cơ chế chung của hormon như sau:

- Cơ chế điều hoà chuyển hoá của nhiều hormon được thể hiện bằng quá trình cảm ứng tổng hợp enzym.

Ví dụ: Nhiều hormon đặc biệt là các cocticosteroit có thể kích thích sản xuất ARN ở nhân tế bào qua đó làm tăng tổng hợp enzym đặc hiệu .

- Hoạt hoá trực tiếp trên enzym - nhiều hormon khi đưa vào cơ thể có tác dụng làm tăng hoạt tính một enzym nào đó.

- Ảnh hưởng tới tính thấm của màng tế bào: nhiều hormon tham gia đặc hiệu vào chuyển vận một số chất qua màng tế bào (ose, acid amin, cation.. .).


Hướng dẫn download:
Click vào link → Chờ 5 giây → Click vào SKIP AD >> (Pass nếu có: www.thuviensinhhoc.com)

Hãy click nút Like và G+1 để ủng hộ Thư Viện Sinh Học!