Thường biến là loại biến dị đồng loạt theo cùng một hướng xác định đối với một nhóm cá thể có cùng kiểu gen và sống trong điều kiện giống nhau. Các biến đổi này tương ứng với điều kiện môi trường.
Thường biến không do những biến đổi trong kiểu gen nên không di truyền. Tuy nhiên, nhờ có những thường biến mà cơ thể phản ứng linh hoạt về kiểu hình đảm bảo sự thích ứng trước những thay đổi nhất thời hoặc theo chu kì của môi trường.
Mặc dù là biến dị kiểu hình, không di truyền được nhưng thường biến có ý nghĩa đối với tiến hóa, đời sống và sản xuất.
Thường biến thích ứng được quy định bởi kiểu gen đã cho cơ thể khả năng sống sót và để lại con cháu. Khi có khả năng này những thường biến sao gen tiếp đó, nghĩa là những đột biến có kiểu hình sao chép. Kiểu hình thường biến sẽ được chọn lọc tự nhiên duy trì và bằng chính cái đó tính thích nghi của cơ thể đối với môi trường mới luôn đổi mới tăng lên.
Thường biến còn giúp cho cơ thể sinh vật tận dụng được những điều kiện mới, đây là yếu tố cấu thành của sự phân li tiến hóa các dạng sinh vật. Vì theo Gauze (1934), hai loài không thể sống trong một điều kiện sinh thái giống hệt nhau, có nghĩa là chúng sử dụng các điều kiện môi trường với mức độ thành công khác nhau.
Hiểu biết về tính quy luật của biến dị, thường biến rất cần thiết đối với y học và nhân hoc; sự phát triển của các khoa học này không phải theo hướng biến đổi tiềm năng di truyền của con người mà theo hướng bảo vệ và phát triển cơ thể con người trong giới hạn mức phản ứng.
Việc phát hiện nhân tài và tạo điều kiện để phát huy hết tài năng của họ đó chính là sự vận dụng ý nghĩa của mức phản ứng. Ngoài ra, tính năng động của mỗi con người cũng được quy định bởi gen. Việc phát hiện người vừa có năng lực trí tuệ (chỉ số IQ cao) vừa có khả năng thích ứng cao là cần thiết. Thường thì mỗi người thường có thiên hướng về một vài lĩnh vực. Vì vậy, cần phải bố trí công việc phù hợp thì mới phát huy tốt được.
Trong sản xuất, tính trạng năng suất là tập hợp của nhiều tính trạng số lượng, mỗi tính trạng số lượng lại do nhiều gen quy định, các gen này thường tác động theo kiểu cộng gộp.
Cần áp dụng các biện pháp kĩ thuật thích hợp nhất để từng giống phát huy hết tiềm năng năng suất của nó (mức phản ứng). Muốn có năng suất cao hơn thì phải phá vỡ hàng rào di truyền về năng suất của giống cũ hoặc tạo giống mới, nhập nội các giống tốt hơn.
Theo Vũ Đức Lưu/BDHSG-SH-DTTH
| Comments |
|
3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."
| Tiếp > |
|---|
- Thường biến và các kiểu thường biến
- Đặc điểm di truyền ngoài nhiễm sắc thể
- Sự di truyền của các gen trong ti thể và lạp thể
- Tương tác cộng gộp và tính trạng số lượng
- Nhưng phức tạp trong biểu hiện kiểu gen
- Sự di truyền các gene trội lặn trên nhiễm sắc thể giới tính
- Các gene sửa đổi (modifier or modifying genes) và hiện tượng sao hình
- Môi trường và các gene gây chết có điều kiện
- Độ thâm nhập (penetrance) và độ biểu hiện (expressivity)
- Thường biến và mức phản ứng
Ý nghĩa của thường biến





