Thư viện sinh học

Monday, May 21st

Last update09:20:02 PM GMT

Thuviensinhhoc.com DT phân tử Các dạng DNA xoắn phải và xoắn trái

Các dạng DNA xoắn phải và xoắn trái

DT phân tử
Email In

Mô hình Watson-Crick hay DNA dạng B là cấu trúc phổ biến. Tuy nhiên, sau này người ta còn phát hiện ra nhiều dạng xoắn phải khác (A, C, D...); chúng có một số biến đổi so với DNA-B (xem Bảng 1).

 

DNA_C3_14 DNA_C3_15 DNA_C3_16

DNA dạng A               DNA dạng B                DNA dạng Z

DNA_C3_17  DNA_C3_18 DNA_C3_19

Hình 1 Các mô hình DNA dạng A, B và Z ( hình trên) và thiết diện cắt ngang của chúng cho thấy vị trí phân bố của một cặp base.

Bên cạnh các dạng DNA xoắn phải, Alexander Rich và đồng sự (1979) còn phát hiện thêm một dạng DNA xoắn trái duy nhất cho đến nay. Dạng DNA này có bộ khung hình zigzag (nên gọi là DNA-Z, và cũng là chữ cái cuối cùng trong bảng chữ cái Latin) uốn gập khúc theo chiều xoắn trái, mỗi vòng xoắn dài 45,6Ao chứa 12 cặp base. Nhìn chung, so với DNA dạng B, DNA-Z dài và gầy hơn, các rãnh lớn bị dẹt ra phần bề mặt của chuỗi xoắn; còn DNA dạng A ngắn và to mập hơn (Hình 1 và Bảng 1).

Những vùng nào của DNA có chứa các purine và pyrimidine sắp xếp xen kẽ nhau trên một sợi thì có thể tiếp nhận cấu hình DNA-Z, ví dụ:

5'--GCGCGCGC--3'

3'--CGCGCGCG--5'

Sự chuyển đổi này cũng được tạo thuận lợi bởi sự có mặt của 5-methylcytosine và bởi trạng thái siêu xoắn nghịch (negative supercoiling). DNA là một phân tử đông học và vì vậy nó có thể chuyển từ một cấu hình này sang một cấu hình khác dựa trên các lực bên ngoài trong tế bào. Có thể là sự chuyển đổi từ dạng B sang dạng Z có liên quan đến sự điều hoà biểu hiện gene. Mặc dù Rich khám phá DNA-Z khi nghiên cứu về các hợp chất mô hình, cấu trúc này dường như cũng có mặt trong các tế bào sống ở một tỷ lệ nhỏ song chức năng của nó vẫn còn chưa thật sự hiểu rõ.        

Bảng 1   Một số đặc điểm chính của các DNA dạng A, B, C và Z

Dạng

Chiều xoắn

Số bp/vòng xoắn

Đường kính chuỗi xoắn

A

Phải

11,0

23Ao

B

Phải

10,0

19Ao

C

Phải

9,3

19Ao

Z

Trái

12,0

18Ao

*Nguồn: J.Kimball (từ internet). Về chi tiết, có thể xem trong Watson et al (1987, tr.249) và Twyman (1998; tr.229).


Comments
Viết nhận xét mới Tìm kiếm
Viết nhận xét
Tên:
Email:
 
Tiêu đề:
 
Hãy nhập mã xác nhận. Nhận xét phải được gõ bằng Tiếng Việt có dấu!

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."

< Lùi   Tiếp >
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: