Saturday, Nov 29th

Last update02:14:35 AM GMT

Thuviensinhhoc.com Công nghệ sinh học Giáo trình nuôi cấy mô

Giáo trình nuôi cấy mô

Email In
Chỉ mục bài viết
Giáo trình nuôi cấy mô
Bài 2 : Kỹ thuật pha chế môi trường
Bài 3 : Gieo hạt Invitro
Bài 4 : Nuôi cấy đỉnh sinh trưởng
Bài 5 : Nuoi cấy mô sẹo
Bài 6 : Khải sát sự phát sinh chồi tức các bộ phận khác nhau của cây thuốc lá
Bài 7 : Khảo sát sự tái sinh chồi từ mô sẹo
Bài 8 : Đưa cây ra vườn ươm

 

 

BÀI 5:
NUÔI CẤY MÔ SẸO

1. GIỚI THIỆU
Nuôi cấy mô sẹo là khâu rất quan trọng trong nuôi cấy mô tế bào. Mô sẹo là nguyên liệu khởi đầu cho các nghiên cứu quan trọng khác như: phân hóa mô và tế bào, chọn dòng tế bào, nuôi cấy tế bào trần, nuôi cấy tế bào đơn, nuôi cấy phôi soma, sản xuất các chất thứ cấp có hoạt tính sinh học…Mô sẹo là một khối tế bào không có tổ chức, hình thành từ các mô và các cơ quan phân hóa dưới các điều kiện đặc biệt (có vết thương, xử lý các chất điều hoà sinh trưởng thực vật…). Các tế bào thuộc các mô hoặc cơ quan này phải chịu một sự phản phân hóa trước lần phân chia đầu tiên. Nhìn chung sự tạo mô sẹo invitro (nhờ auxin tác động) do 3 quá trình:
- Sự phản phân hóa tế bào nhu mô (ít nhiều ở sâu bên trong cơ quan) bao gồm các tế bào nhu mô mộc và libe, nhu mô vỏ hay lõi.
- Sự phân chia của các tượng tầng: các tế bào tượng tầng của phần lớn STD dễ dàng phân chia dưới tác động của auxin thấm chí không cần auxin ngoại sinh như ở các loài cây cỏ hay dây leo.
- Sự xáo trộn của các mô phân sinh sơ khởi (chồi hay rễ) quá trình này được ưu tiên áp dụng ở ĐTD, vì các cây này tượng tầng thiếu và nhu mô khó phản phân hoá so với STD Màu sắc của mô sẹo không giống nhau trên các môi trường nuôi cấy khác nhau hay trên các bộ phận khác nhau và chúng thường có màu vàng, trắng, nâu hay trắng xanh…

Nồng độ và loại kích thích tố sử dụng trong môi trường nuôi cấy là những yếu tố có ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển mô sẹo. Thường mô sẹo được hình thành trên môi trường giàu auxin; có thể dùng auxin riêng rẽ hay kết hợp với nhau hoặc có thể kết hợp với cytokinin tuỳ từng loại cây.

Hàm lượng hormon nội sinh và chiều di chuyển của các hormon này trong mẫu cấy có ảnh hưởng đến sự phát sinh mô sẹo. Vì vậy nguồn mẫu cấy, việc lấy mẫu cấy, cách đặt mẫu cấy trên môi trường nuôi cấy sẽ ảnh hưởng đến sự phát sinh mô sẹo dẫn đến những phản ứng khác nhau của mẫu cấy.
Với một số cây thì vấn đề này không quan trọng nhưng cũng có một số cây chịu ảnh hưởng rất lớn.

2. THỰC HÀNH
2.1. Mục đích:
Khảo sát sự phát sinh mô sẹo từ các bộ phận khác nhau ở cây thuốc lá

2. 2 Vật liệu
2.2.1 Môi trường nuôi cấy
MS (20g/l đường) có bổ sung 0.1µM 2,4-D và 1µM 2,4-D

2.2.2 Nguyên liệu thực vật
Cây con thuốc lá in- vitro

2.2.3 Hoá chất và dụng cụ
- Nuớc cất vô trùng
- Dao, kẹp, đĩa cấy, giấy cấy…

2. 3. Các bước thực hiện
Cẩn thận gắp cây con in-vitro ra khỏi bình nuôi cấy. Tránh kẹp quá mạnh làm dập mẫu cấy (hình A)
- Dùng dao cấy cắt đoạn rễ, lóng thân và lá chuyển qua một dĩa cấy khác để xử lý mẫu (hình B)
- Lá: cắt bỏ gân lá và rìa lá. Phần lá còn lại được cắt thành nhiều mảnh nhỏ với kích thước 0,8 -1mm x 8 –10mm. Đặt các mảnh lá này nuôi trên các đĩa petri chứa môi trường MS + 1µM 2,4-D BC
- Lóng thân: chọn các đoạn lóng thân có đường kính 2-2,5mm được cắt lát mỏng 0,05 – 0,1mm bằng lưỡi dao thật sắc. Các lát cắt được đặt nằm trên các đĩa petri chứa môi trường MS + 1µM 2,4-D
Rễ: Rửa sạch agar bằng nước cất vô trùng, cắt nhỏ thành từng đoạn 1-1,5mm đặt lên các đĩa petri có chứa môi trường MS + 0.1µM 2,4-D
- Dùng nhựa nylon cuốn quanh mép đĩa petri để đảm bảo sự vô trùng trong thời gian nuôi cây.
- Ghi rõ số nhóm, tên mẫu cấy, tên môi trường và ngày cấy.
- Đặt nuôi trong tối

4. Yêu cầu:
- Thao tác xử lý mẫu cấy tốt, lát cắt dứt khoát càng mỏng càng tốt; tránh dập mẫu
- Ghi nhận và so sánh thời gian phát sinh sẹo, hình dạng và màu sắc khối mô sẹo, vị trí phát sinh sẹo từ các mẫu cấy khác nhau.